Tijd voor een nieuwe editie van Werkgroep in de kijker! Dit keer is het de beurt aan de Werkgroep Palliatieve Zorgeenheden met voorzitters Hilde Ongenaet en Mathijs Vandamme. Zij nemen je graag mee achter de schermen van hun werkgroep.
Kunnen jullie jezelf even voorstellen?
Ik ben Hilde Ongenaet, hoofdverpleegkundige van de palliatieve eenheid en het palliatief supportteam in het Universitair Ziekenhuis Gent. Ik ben na mijn afstuderen quasi onmiddellijk begonnen op de palliatieve eenheid als verpleegkundige aan bed en ben daar sinds een vijftal jaar leidinggevende. Sinds 2024 nemen Mathijs Vandamme en ik het voorzitterschap op van de werkgroep palliatieve eenheden. We namen de fakkel over van Yves De Raes die dit jarenlang heeft getrokken. Het is fijn om het voorzitterschap te delen. We vullen elkaar goed aan.
Ik ben Mathijs Vandamme, hoofdverpleegkundige PZE AZ Jan Palfijn – binnenkort AZ Ganda! Ik ben reeds twee jaar actief als hoofdverpleegkundige en volgde intussen ook het postgraduaat palliatieve zorg. Daarvoor werkte ik op intensieve zorgen waar ik kennis en kunde ontwikkelde rond het levenseinde.
Waar houdt de Werkgroep Palliatieve Zorgeenheden zich zoal mee bezig?
Onze werkgroep komt tweemaal per jaar een volledige dag samen in Vilvoorde. We stellen de agenda samen op basis van wat er leeft binnen palliatieve zorg en de input van de collega hoofdverpleegkundigen van de verschillende eenheden. Het is fijn om met een grote groep collega’s samen te zijn en te praten over wat leeft op de afdeling. We inspireren elkaar door wat goed loopt te delen en we helpen elkaar door ervaringen uit te wisselen. We delen bezorgdheden en ideeën, soms bespreken we casuïstiek. Het is helpend om te ervaren dat je niet de enige bent die tegen een aantal zaken aanloopt en je pikt ideeën op van anderen.
Als collega’s tijdens het jaar vragen hebben, sturen we een Google Forms rond om de antwoorden van allen te verzamelen. Die input houden we naast de verslagen van onze bijeenkomsten bij op onze teamsite. We merken dat dezelfde vragen soms terugkeren na enkele jaren als er nieuwe collega’s bijkomen. We hopen dat de SharePoint van Palliatieve Zorg Vlaanderen onze Teams kan vervangen. We hebben nog wat werk met het overzetten van de data naar de SharePoint.
Wat zijn jullie belangrijkste doelstellingen?
We willen met de werkgroep een platform bieden waar we elkaar beter leren kennen, zodat we vlot ervaringen kunnen uitwisselen en elkaar weten te vinden als we met vragen zitten over de zorgverlening op onze afdeling, de bestaffing, het werken met studenten, vrijwilligers, …
We willen het contact en de samenwerking tussen de eenheden versterken. Daarnaast houden we de informatiestroom open van Palliatieve Zorg Vlaanderen, de overheid, onderzoek, … naar de werkgroep en omgekeerd.
We vinden het tevens belangrijk om de informatie te bundelen en beschikbaar te stellen voor iedereen in de werkgroep. Het lijkt ons ook interessant om meer samen te werken met de werkgroep PST’s, de werkgroep woonzorgcentra, de werkgroep mensen met een beperking e.a. We willen expertise delen en zijn zeker bereid om output te creëren als daar nood aan is.
Welke initiatieven hebben jullie recentelijk afgerond of waar zijn jullie momenteel mee bezig?
Zoals hoger vermeld komen we tweemaal per jaar samen. We hebben sinds onze start als voorzitter een poging ondernomen om de werkgroep aan te wakkeren. We merken ondertussen veel enthousiasme en de collega’s doen hun best om allen aan te sluiten, wat niet evident is in deze tijdens van schaarste. Op onze laatste bijeenkomst waren we met een 16-tal hoofdverpleegkundigen en dat maakt het erg waardevol. Er was veel energie aanwezig. 😊
We hebben een Teams-kanaal opgezet om duurzaam contact te houden en om info te verzamelen. Het was geen evidente onderneming om iedereen op dit platform te krijgen. Ondertussen hebben we wel wat ervaring en hopen we dat de overgang naar de SharePoint van Palliatieve Zorg Vlaanderen vlot zal verlopen. Dat laatste staat op onze to-do.
Met de werkgroep zijn we al jaren betrokken bij de kwaliteitsmeting van het VIKZ, het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg. We volgen dit nu van dichtbij op en willen de meting bijsturen zodat we in 2027 tot een meting komen waar we volledig achter staan. We willen cijfers waar we iets mee kunnen aanvangen.
Grote initiatieven werken we momenteel niet uit. We zijn vooral bezig met het uitwisselen van informatie en ervaring. We hadden het laatst over complementaire zorg op de eenheden, opleidingen hierover en lesgevers. Een ander thema dat vaak terugkomt is het opnamebeleid op de eenheid, de euthanasie-uitvoeringen, de cijfers rond sedatie. Het is boeiend om dit met elkaar te delen. Er zijn veel gelijkenissen in onze zorg, maar best ook veel verschillen. Soms is er vraag naar gemeenschappelijke documenten, eenzelfde manier van werken, maar we zijn erg afhankelijk van de disciplines en artsen waarmee we werken.
Wat ziet de werkgroep als de grootste uitdagingen voor de toekomst ?
Het zorglandschap evolueert, en de palliatieve zorg ontsnapt niet aan deze beweging. De vergrijzing van de bevolking gaat helaas niet gepaard met een evenredige toename van middelen voor palliatieve zorg, wat terechte zorgen oproept. Tegelijk streven we naar kwalitatieve, mensgerichte palliatieve zorg in een context van toenemende registratie- en digitalisatievereisten.
Ook woonzorgcentra en de eerstelijnszorg staan voor gelijkaardige uitdagingen. Het vermijden van buitenproportionele zorg, het correct informeren van burgers en het versterken van transmurale samenwerking vragen tijd, expertise en afstemming tussen zorgactoren.
Hoe kunnen mensen betrokken raken bij jullie werkgroep?
Onze werkgroep is speciaal voor leidinggevenden van palliatieve eenheden. Mensen die iets willen toelichten of vragen aan de werkgroep kunnen ons steeds contacteren. Wij voorzien met plezier tijd in de vergaderagenda. Wij willen tevens altijd een vraagstelling rondsturen op vraag van andere zorgverleners of onderzoekers.
Zelf nodigen wij ook mensen uit op ons overleg om iets voor te stellen. Zo is Kathleen Leemans van het VIKZ een courante gast.
We hopen dat je meer te weten bent gekomen over de Werkgroep Palliatieve Zorgeenheden en hun belangrijke werk binnen Palliatieve Zorg Vlaanderen. Heb je een vraag of opmerking? Je kan Hilde en Mathijs bereiken via Hilde.ongenaet@uzgent.be en Mathijs.Vandamme@janpalfijngent.be.
