Programma
Bekijk de volledige dagplanning hieronder of download het beknopte overzicht van het programma.
10.00 - 10.15 uur
Opening congres
Welkomstwoord door dr. Gert Huysmans en Isabel Heylen.
Gert Huysmans
10.15 - 11.00 uur
Sterven ontrafeld
Hoe zorgen we voor een stervende?
Het stervensproces is het eindpunt van een palliatief en terminaal traject. Een betere kennis van wat tijdens het stervensproces gebeurt, welke stervensscenario’s we kunnen verwachten en hoe we hier op kunnen inspelen verbetert de zorg tijdens deze fase.
Wat is een normaal stervensproces en welke lichamelijke tekens horen erbij? Welke symptomen pakken we aan en wat zijn hier de mogelijkheden? En zoals vaak in palliatieve zorg: wat is het belang van een goede communicatie met zowel de zieke als de naasten, zowel voorafgaand als tijdens het sterven?
Goede zorg, ook in de laatste uren en dagen, maakt deze episode niet alleen haalbaar voor de zieke zelf maar kan ook bepalend zijn voor de ervaring van naasten. Een goed begrip van fysiologische processen en zowel symptoomcontrole als communicatie die hierop inspelen, dragen hiertoe bij.
Gert Huysmans (°1962) is huisarts maar daarnaast al ruim dertig jaar aan de slag als palliatief arts van palliatieve eenheden CODA en de Lotus en van de palliatieve thuiszorgequipe in de Noorderkempen. Hij is naast oud-voorzitter ook nog steeds bestuurder van Palliatieve Zorg Vlaanderen en betrokken bij vele projecten en werkgroepen. Hij is vaak op pad voor het geven van lezingen en lessen over palliatieve zorg allerhande.
Pieter Deknudt
11.15 - 12.00 uur
Rouwen mag ook anders
Toen Pieter Deknudt een vriend verloor, besloot hij om met z’n band Zinger een lied te spelen aan diens graf en het project Reveil te dopen. Tien jaar later veroorzaakte zijn geesteskind een ware #rouwrevolutie in Vlaanderen en stilaan ook Europa.
Bijna 1 op de 2 Vlaamse gemeenten organiseren ondertussen een jaarlijks Reveil troostconcert op 1 november, en ondertussen werd het project opgepikt in meer dan 5 landen, met zelfs troostconcerten tot in Australië: lokale singer-songwriters, fanfares, dichters, dansers, beeldend kunstenaars en vertellers brengen er een ingetogen eerbetoon aan de overledenen rond zonsondergang.
In deze lezing bespreekt hij hoe het rouw-fasen-model al 50 jaar achterhaald is en geef alternatieve theorieën en kaders, zoals die van Julie Rodeyns, Samar Aoun, Parker Palmer… Hij bespreekt wat voor oneindige mogelijkheden er zijn op basis van die kaders om rouw anders aan te pakken.
Pieter Deknudt (°1983) is papa van twee zoontjes, oprichter van Reveil, singer-songwriter bij de band Zinger, muziekprogrammator, TEDx Talk speaker en van opleiding vertaler-tolk. Bezige bij. Ziet graag mensen.
Ineke Visser
13.00 - 13.40 uur
Anders kijken naar sterven
Ruimte maken voor het wonderbaarlijke, voor wat stil maakt, ontroert, heelt en verbindt. Ruimte maken voor sterven, daar nodigt Ineke Visser in haar lezing toe uit. Een noodzakelijke boodschap in deze tijd. Want welke betekenis heeft sterven, in onze schijnbaar maakbare samenleving, nog voor ons? Wat maakt dat wij collectief gezien in toenemende mate het liefst de regie over sterven willen behouden? En wat maakt het proces van sterven nu juist zo belangrijk en wezenlijk?
Ineke gaat, aan de hand van inzichten en ervaringen vanuit een verruimd bewustzijn, in op wat er gebeurt als we sterven en op de diepgaande betekenis die schuilt in de voltooiing van het leven. Niet alleen voor onszelf maar ook wie ons voorgingen én voor toekomstige generaties.
Ineke Visser heeft een jarenlange ervaring als vrijwilliger en coördinator in het Rotterdamse hospice ‘de Vier Vogels’. Ze is auteur van diverse boeken over sterven en een toonaangevende stem op het gebied van sterven en bewustzijn. Haar boeken – In het licht van sterven, Een andere kijk op orgaandonatie, Sterven Tijd voor een ander verhaal en haar nieuwste boek ‘Licht op sterven, inzichten en ervaringen vanuit een verruimd bewustzijn’ – inspireren mensen die open staan voor een volstrekt andere benaderingswijze die nodig is als we iets willen begrijpen van de fundamentele transformatie die in het sterven gebeurt. Zij voerde onderzoek uit naar levenseinde-ervaringen in Nederlandse hospices voor de Engelse neuropsychiater Peter Fenwick (2009-2011), is oprichter van het Landelijk Expertisecentrum Sterven en een veelgevraagd spreker en (gast)docent.
Anja Deferm
13.40 - 14.20 uur
De kracht van rituelen
Wanneer het leven kantelt door ziekte, verlies of de dood komen mensen terecht in een liminale fase: een tussentijd waarin het oude niet meer is, maar ook het nieuwe nog niet zichtbaar is. In die kwetsbare ruimte hebben zorgverleners een unieke, nodige rol. Door holding space te bieden, aanwezig te zijn zonder te oordelen ontstaat er ruimte voor betekenis, verdriet, hoop en vooral verbinding, zelfs over de dood heen.
Rituelen bieden in deze momenten houvast: kleine, bewuste handelingen die de overgang markeren en erkenning geven aan wat is en wat nog komen mag. Die rituelen zijn vaak heel individueel, geworteld in iemands persoonlijke geschiedenis, geloof of levensbeschouwing. Tegelijk zien we dat ze nieuwe vormen aannemen in de zorg van vandaag, soms geïnspireerd door andere culturen.
Zo dragen zorgverleners bij aan transformatie: niet door de pijn van het verlies weg te nemen, maar door die pijn samen te dragen en de kanteling te omringen met aandacht, creativiteit en diepe menselijkheid.
Anja Deferm (°1970), vroeger actief als leraar en directeur in het onderwijs, biedt sinds enkele jaren transformatiecoaching in de vorm van workshops over zelfzorg, leiderschapstrajecten en begeleiding van teams. Ze werkt vanuit wat ze noemt “de kleine goedheid”: een concept geïnspireerd door Emmanuel Levinas, dat de waarde van simpele, menselijke goedheid benadrukt. De counselingopleiding ‘Existential well-being counseling’ van Mia Leijssen leerde haar vooral verbinding te maken met jezelf, de anderen en het leven. Het overlijden van haar vader en de toenmalige begeleiding door medewerkers van Pallion zorgden voor een transformatie in haar eigen leven. Ze werd sindsdien een ritueelbegeleider in uitvaartcentrum Hansen. Ze schrijft nu ook rituelentafelboeken als ondersteuning voor mensen in kantelmomenten.
Nicolas Overmeire
15.00 - 15.40 uur
Levend verlies
Over keer op keer afscheid nemen
Verlies gaat niet alleen over dood. We rouwen ook wanneer het leven zelf verandert — bij ziekte, een breuk, of het besef dat de toekomst er anders zal uitzien dan we dachten. Soms rouwen we zelfs om de versie van onszelf die we moesten achterlaten.
In deze lezing verkent Nicolas Overmeire wat het betekent om stukje bij beetje afscheid te nemen van het leven zoals het had kunnen zijn. Over de pijn die rauw en echt is. Over het zoeken naar betekenis wanneer niets nog vanzelfsprekend voelt. En over de kracht om verder te gaan — niet ondanks, maar doorheen dat verlies.
Boven alles stelt hij de vraag hoe we als samenleving die last kunnen delen in plaats van te dragen in stilte. Want levend verlies is geen individueel falen, maar een menselijke ervaring die vraagt om nabijheid en moed.
Nicolas Overmeire is auteur, spreker en medeoprichter van Onbespreekbaar, een podcast en platform dat mentale gezondheid bespreekbaar maakt. Samen met Jef Willem schreef hij de bestsellers ‘Omdat we hier niet genoeg over praten’ en ‘Hoe we onszelf graag kunnen zien’, waarin thema’s als grenzen stellen, perfectionisme, veerkracht, faalangst en rouw centraal staan.
Naast zijn werk als auteur is Nicolas actief binnen het CAW in Gent, waar hij mensen ondersteunt die dak- of thuisloos zijn. Zijn werk vertrekt steeds vanuit één overtuiging: echte kracht ontstaat wanneer we onze kwetsbaarheid durven tonen.
Lieve Blancquaert
15.40 - 16.30 uur
Last days
Mijn werk de voorbije jaren was voor mij altijd een drieluik. Eén verhaal over de drie grote momenten uit een mensenleven: de geboorte, de liefde en de dood. Het begin, het midden en het einde van het leven. De eerste twee zijn al verteld, maar de cirkel is pas rond wanneer ook het laatste deel van de trilogie aan bod kan komen. Met Birth Day heb ik gezien hoe belangrijk de plaats is waar je geboren wordt en opgroeit, met Wedding Day heb ik ontdekt hoe groot de impact van een huwelijk kan zijn, nu wil ik met Last Days kijken hoe we op deze planeet oud worden en sterven. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat dit deel, meer dan ooit, moet verteld worden.
Elke seconde sterven er twee mensen en voor ieder mens heeft dit een andere betekenis en een ander verhaal. Ik neem jullie met mijn beelden en verhalen mee doorheen verschillende culturen, godsdiensten en rituelen. Last Days maken was voor mezelf een troost. Ik hoop dit te kunnen doorgeven. Oud worden en sterven is vandaag een brandend actueel thema en op veel manieren ook een taboe. Ik wil heel graag heel oud worden en zonder angst kunnen sterven. Hoe doet de wereld dat? Op die vraag probeer ik antwoorden te vinden.
Lieve Blancquaert (°1963) studeerde film en fotografie aan KASK Gent en werkt sinds 1985 als freelancefotografe voor verschillende kranten en tijdschriften. Het werk van Blancquaert getuigt van een groot maatschappelijk engagement en de strijd tegen onrechtvaardigheid, vooral tegen vrouwen. Ze werkte al voor Kom op tegen Kanker, Oxfam Fair Trade en Plan International.
Ze maakte en werkte mee aan ongeveer 20 fascinerende boeken, waaronder Birth Day (2012 – over hoe de wereld haar kinderen verwelkomt), Wedding Day (2015 – over hoe we van elkaar houden), Last Days (2017 – over hoe de wereld afscheid neemt), Circle of Life (2019 – over de universele keerpunten in een mensenleven) en We are Europe (2024 – over de ontmoeting met een continent).
16.30 uur
Afsluiting congres
Annuleringsvoorwaarden
Annulering door de deelnemer
U bent ingeschreven voor een PZV-activiteit vanaf het moment dat de gestandaardiseerde bevestigingsmail van uw inschrijving door onze dienst is verzonden. Vanaf dan gelden de volgende annuleringvoorwaarden:
1. Annulering gebeurt steeds schriftelijk via mail, telefonische melding is niet voldoende.
2. Annulering kan kosteloos in geval van ernstige ziekte of ongeval van de deelnemer.
=> U meldt ons dit onmiddellijk schriftelijk vóór de start van de cursus via mail en stuurt de nodige attesten door per mail. Het volledige inschrijvingsbedrag wordt, zo dit reeds was vereffend, terug gestort.
=> Let wel: ziekte of ongeval waardoor u slechts een deel van de sessies afwezig bent geeft geen aanleiding tot kosteloze annulering. Het gemiste deel van de sessie kan in geval van een wederkerende opleidingen ingehaald worden.
3. Annulering om welke andere reden ook heeft de volgende regeling tot gevolg:
a. Annuleren kan kosteloos tot 2 weken voor de start.
b. Bij annulering vanaf 2 weken voor de start blijft 20% van het inschrijvingsbedrag verschuldigd + een administratiekost van €25 voor opleidingen/evenementen van 1 dag en € 62 voor opleidingen/evenementen van meerdere dagen.
c. Bij annulering binnen de 7 dagen voor de start van de cursus blijft het volledige inschrijvingsbedrag verschuldigd.
d. Indien u verhinderd bent de cursus te volgen kan u zich, in plaats van te annuleren, wel laten vervangen door een collega of kennis. U meldt dit via mail vóór de start van de lessenreeks.
e. Wanneer een overnachting wordt geboekt en betaald door PZV en deze overnachting moet geannuleerd worden o.b.v. bovenstaande redenen, wordt de kostprijs van de overnachting teruggestort aan de deelnemer. Dit onder voorbehoud dat het hotel de overnachting kosteloos annuleert. Indien kosteloos annuleren niet meer mogelijk is wordt dit bedrag in rekening gehouden.
f. Indien de PZV-activiteit van een live versie overschakelt naar een digitale versie blijft het inschrijvingsbedrag behouden.
Annulering door Palliatieve Zorg Vlaanderen
PZV kan ten allen tijde omwille van organisatorische redenen een initiatief afgelasten of verplaatsen (bv. door te weinig deelnemers, door ziekte van de lesgever of het niet beschikbaar zijn van een zaal door overmacht). Alle deelnemers worden hiervan zo spoedig mogelijk op de hoogte gesteld via email.
1. In geval van een afgelasting krijgt elke deelnemer het inschrijvingsbedrag, zo dit reeds was vereffend, integraal teruggestort.
2. In geval van een verplaatsing naar andere data, kan elke deelnemer hetzij zijn of haar inschrijving overzetten, hetzij kosteloos annuleren, waarbij het inschrijvingsbedrag integraal wordt teruggestort.
Algemeen
Palliatieve Zorg Vlaanderen vzw
Luchthavenlaan 10, 1800 Vilvoorde
RPR Brussel Nederlandstalig
0442 99 0288 – Privacyverklaring
Contact
www.palliatievezorgvlaanderen.be
info@palliatievezorgvlaanderen.be
T. 02 255 30 40